21 Aprel 2021, Çərşənbə

Martın sonlarında qəfil yağan qarın soyuğundan üşüyüb daş altına sığınan utancaq bənövşələrin günəşlə doyunca baxışaraq yenidən boy göstərdiyi bu yaz günlərində ucqar bir dağ kəndinə gəlib, ətri ilə insanı məst edən çiçəkləri, gur şırıltısı ilə zehni yüngülləşdirən dağ çayını və səhər saat 5-dən başlayan qaynar həyatı görənlər iş-gücə baxmayıb bir gün yenə buraya gəlməyi çox arzulayır. Yaşıllığa bürünmüş kəndi üzük qaşı kimi dövrələyən sərt qayalı dağlardan həzin-həzin axan bulaqların gözündən bir ovuc su içib dərindən nəfəs aldıqca bu dünyada yaşadığınız ən gözəl günləri də dostlarla paylaşmaq yerinə düşər. 

Hələ qədimdə soyuq qış gecələrində isti kürsünün başında oturub səbirlə yazın gəlişini gözləyən dədə-babalarımız, – yazın bir günü, yayın bir həftəsi, payızın yarısı, qışın hamısı, – deyiblər. Doğrudan da, yazda Günəşin doğmasından da erkən oyanan kəndli sabahın ilk şəfəqlərindən başlayaraq onu gözləyən işlərinin arxasınca tələsir. İş də ki maşallah, bir deyil, beş deyil. Kəndin büllur kimi saf, təmiz havasını, suyunu, aşıb-daşan meyvəsinin, bal-qaymağının dadını heç nə ilə dəyişməyən bu torpağın sakinlərinin yaz günlərindəki başdan aşan işlərini saymaqla bitməz. Yalnız dolanışıq üçün ala-babat bir iş tapıb gün keçirmək istəyən “şah tənbəlləri”nin əksinə olaraq bugünkü işgüzar kənd­li həyətində yüzə yaxın arısı, bir o qədər toyuq-cücəsi, 5-10 baş mal-qarası, yaxud 50-60 qoyun-quzusu olmasa, necə deyərlər, qaralı (qərarı) gəlməz. Hamı bilir ki, yay aylarında belə, dağ kəndlərinin qonaq-qarası əskik olmaz. Bir də baxdın ki, hələ yay təzə girəndə şəhərdən uşaqların tələbə yoldaşları tökülüb gəldilər. Aranın 40 dərəcə istisindən qaçıb kəndin sərinliyində xumarlanan belə əziz qonaqlara geniş süfrə açmaq üçün kəndlinin evində nə desən var. Odur ki, bu cür bir həyat tərzinə alışmış insanların bu yaz günlərində əl-ayağını kəndirlə bağlasan da, bir yerdə duran deyil.

Ətraflı: Yazın bir günü 

Cəmiyyətin inkişaf imperativləri arasında, heç şübhəsiz, iqtisadi və sosial həyatda köklü dəyişikliklərə səbəb olan mütərəqqi innovasiyaların mühüm rolu vardır. Xüsusən iqtisadiyyatda, müxtəlif istehsal və xidmət sahələrində irəli sürülən sadə innovativ ideyaların genişlənərək mədəni tələbatların ödənilməsi vasitəsinə çevrilməsi, milyardlarla dollar gəlir gətirərək minlərlə yeni iş yeri yaratması belə layihələrə olan diqqəti də artırır. Əvvəlki biznes ideyalarından bəhrələnən, lakin məzmunca tama­milə yeni fikir və yanaşmanın məhsulu olan startap layihələri də, bu mənada, gələcəkdə innovativ ideyaları körükləyən, bu gün isə yaradıcı gəncliyin potensialını ortaya çıxaran uğurlu başlanğıc yoludur. 

Ancaq uğurlu biznesə gedən yolda atılan hər yeni addım, mütləq mənada, gələcəyin parlaq ulduzu ola bilmək deyil. Tarixi təcrübə göstərir ki, insan düşüncəsinin kiçik bir qığılcımı bəzən, son nəticədə, elə böyük və gur işıqla yolumuzu aydınladır ki, sonradan bu fikir sahibinin, yəni bir startapçının yeniyetmə bir gənc olduğuna inanmağın gəlmir. Bu mənada, müasir dövrün çağırışlarına cavab verib, gəncliyin sağlam və yaradıcı böyüməsinə xidmət edən belə layihələrin stimullaşdırıcı impulslarına heç bir şübhə yoxdur. Ona görə də ölkəmizdə və muxtar respublikamızda startapçı düşüncəsi ilə hansısa yeni bir yaradıcı ideya ortaya qoyan bugünkü gəncləri sabahın islahatçı innovatorları kimi ərsəyə gətirmək istər təhsil qurumlarının, istər hami təşkilatların və eləcə də bütün cəmiyyətin vəzifəsi olaraq qarşıya qoyulub. Çünki startapçı kimi bir araya gəlib, “beyin fırtınası” yolu ilə “başsındıran” bugünkü kövrək gənclərin sabahın qətiyyətli ekspertlərinə çevrilməsi üçün onlara özlərini sübut etməyə imkan verən geniş meydan yaradılması da cəmiyyətin digər bir sosial sifarişi kimi öz zərurətini göstərir. Çünki yalnız yenilənmə ilə öz inkişafına qovuşa bilən istənilən cəmiyyətdə köhnə, ətalətli sistem ünsürlərindən qurtulmağın tək yolu da belə islahatlardan keçir.

Ətraflı: Turizmdə startap layihələri

Özlərini bir etnik qrup kimi tanıyandan Avropada və Amerikadakı ağalarına nökərçilik etməklə havadarlar qazanan ermənilər hər fürsət düşdükcə onlara torpaqlarında yer vermiş qonşularına xaincəsinə hücumlar etməyi bir an belə, unutmayıblar. Tarixdə heç zaman olmamış dırnaqarası dənizdən-dənizə bir dövlət qurmaq xülyası ilə yaşayan ermənilər belə getsə, mövcud torpaqlarında da kimsənin daha qalmayacağını bilə-bilə yenə də öz fitnə-fəsadlarından əl çəkmir, ötən əsrin əvvəllərindən başlayaraq davam etdirdikləri terror və vəhşiliklərini ört-basdır etməyə çalışaraq qaranlıq pərdələr arxasında yeni oyunlar çıxarmağa çalışırlar. Amma çifayda... Bu quzu libasındakı xainlər bilirlər ki, dünya artıq əvvəlki dünya deyildir. Təkcə humanist türklər deyil, bütün dünya yuxudan ayılıb və indiki internet dövründə dahi alman alimi Marks, böyük rus şairi Puşkin kimi çox sayda tanınmış insanların erməniləri mənfur bir millət kimi tam dolğunluğu ilə xarakterizə edən kəlamlarını hamı bilir.

Görəsən, yüz il əvvəl, 1918-ci ilin martında bütün Avropada, eləcə də Azərbaycanda, o cümlədən Bakıda yaranmış ağır ictimai-siyasi vəziyyəti fürsət bilib müsəlmanlara “dərs vermək” üçün milli qırğına hazırlaşan ermənilər bu gün özünün hərtərəfli inkişafı ilə onları tarixə gömməkdə olan güclü bir Azərbaycan Respublikası ilə qarşı-qarşıya qalacaqlarını bilsəydilər hansı yolu seçərdilər? Bunu demək çətin olsa da, hər halda erməni xislətinin vəhşiliklərini yada salmaq üçün bu faciələri yaşayan şahidlərin xatirələri ilə bir daha geri dönməkdə fayda var.

Ətraflı: Erməni xislətinin Nehrəm kəndində törətdiyi  cinayətlər yaddaşlarda

Rusiyalı tarixçi alimlə müsahibə

Bu günlərdə tanınmış rusiyalı alim, tarixçi və hüquqşünas, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Hüquq və İnsan Haqları İnstitutunun fəxri professoru, Avropa Elm və Sənaye Konsorsiumunun (ESIC) qızıl medal mükafatçısı Oleq Kuznetsov muxtar respublikamıza səfər edib. Alimlə “Şərq qapısı” qəzetinin redaksiyasında görüşüb səfərinin məqsədi və Naxçıvan haqqında təəssüratlarını öyrəndik. 

– Oleq Yuriyeviç, səhv etmirəmsə, bu sizin Naxçıvana üçüncü səfərinizdir…
– Bəli, Naxçıvana 2014-cü ilin iyulunda və daha sonra isə ötən ilin yanvarında səfərim olub. Əvvəlki səfərlərimlə müqayisədə Naxçıvanın gözəl yazını gördüyüm üçün çox sevinirəm. Burada hər yer gözəldir. İnsanlar, təbiət, şəhər. Bu dəfə səfər proqramı qısa olduğu üçün çox gəzmək imkanımız olmasa da, gördüyüm yerlər məndə dərin təəssüratlar yaratdı. Ən çox isə diyarınızdakı gənclərin hər yerdə gözümə dəyməsini qeyd edə bilərəm. Ölkənizlə çox sıx əlaqəsi olan bir əcnəbi kimi deyə bilərəm ki, naxçıvanlı gənc­lərin fəal həyat tərzi yalnız paytaxt Bakı ilə müqayisə oluna bilər. Bu isə ümumi inkişafın bir nəticəsi kimi çox mühüm faktdır. Çünki həyatın dinamikası gənclərlə daha çox ölçülür.

Ətraflı: Tarixi həqiqətlər erməni terrorizmini ifşa edir

Hər dəfə Naxçıvanın dünənindən və bu günündən söhbət düşəndə, heç şübhəsiz, burada yaşayan insanların həyat səviyyəsinin dəyişilməsi və yüksək yaşayış standartlarının yaradılmasına gətirib çıxaran yolun izlərinə bir daha qayıdırıq. Bir anlıq keçmişə qayıdanda bu, aydın görünən həmin o izlərdir ki, onlar tarix kimi muxtar respublikanın paytaxtından tutmuş ən ucqar dağ və sərhəd kəndlərinədək bütün diyarımızı çıraqbana, yollarımızı gülzarlığa, kəndlərimizi şəhərlərə çevirən, yay-qış demədən davam etdirilən möhtəşəm quruculuğun  salnaməsini əks etdirir. Muxtar respublikamızın 200-dən artıq yaşayış məntəqəsi arasında sosial-mədəni həyat şəraiti ilə  seçilən kəndlərimizin böyük əksəriyyəti Naxçıvanda aparılan bu inkişaf və quruculuqdan bəhrələnib. 

Müasir Naxçıvanda şəhər mədəniyyətinin yaranması və çiçəklənməsi yaşadığımız diyarda uzaq keçmişdən bu günə qədər müxtəlif dövlətlərin yaranması və geosiyasi maraqların formalaşmasına mühüm təsir edib. Eləcə də Naxçıvanın muxtariyyət statusunu qazanması da yüz ilə yaxın bir müddətdə tarixi ədalətsizliyə məruz qalmış Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün qorunması məqsədilə atılmış müdrik addımlardan olub. Daha sonrakı dövrdə Naxçıvanın inkişafı üçün qəbul olunmuş qərarlar və görülmüş bütün işlər məhz bu muxtariyyəti möhkəmləndirməyə öz töhfəsini verib. Burada əhali məskunlaşması və buna müsbət təsir edən amillərin güclənməsi diyarımızda iri yaşayış məntəqələrinin sayının sürətlə artmasına gətirib çıxarıb ki, bunlar arasında muxtar respublikanın şəhər və qəsəbələri ilə yanaşı, sözün əsl mənasında, şəhəri xatırladan iri kəndləri də vardır.

Ətraflı: Muxtariyyətin bəhrələri: müasirləşən, şəhərləşən kəndlərimiz

ARXİV

Aprel 2021
Be Ça Ç Ca C Ş B
29 30 31 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 1 2

MÜƏLLİFLƏR

KEÇİDLƏR