16 Yanvar 2019, Çərşənbə

 

  • 3-1.jpg
  • 3-2.jpg
  • 3-3.jpg
  • 3-4.jpg
  • 3-5.jpg
  • 3-6.jpg
  • 4-1.jpg
  • 4-2.jpg
  • 4-3.jpg
  • 4-4.jpg
  • 4-5.jpg
  • 4-6.jpg
  • 4-7.jpg
  • 4-8.jpg
  • 4-9.jpg
  • 4-10.jpg
  • 5-1.jpg
  • 5-2.jpg
  • 5-3.jpg
  • 5-4.jpg
  • 5-5.jpg
  • 5-6.jpg
  • 5-7.jpg
  • 5-8.jpg
  • 5-9.jpg
  • 5-10.jpg
  • 5-11.jpg
  • 5-12.jpg
  • 6-1.jpg
  • 6-2.jpg
  • 6-3.jpg
  • 6-4.jpg
  • 6-5.jpg
  • 6-6.jpg
  • 6-7.jpg
  • 6-8.jpg
  • 6-9.jpg
  • 6-10.jpg
  • 6-11.jpg
  • 6-12.jpg

 

ARXİV

Yanvar 2018
Be Ça Ç Ca C Ş B
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31 1 2 3 4

 

 

LİNKLƏR

 

 

Hələ ibtidai icma quruluşu dövründən başlayaraq insanlar bir çox işlərin bir nəfər tərəfindən görülməsinin mümkün olmadığını və ya çətin olduğunu dərk etmişlər. Tarixi zərurət kimi yaranan və insanların birgə əməyi ilə bağlı olan qarşılıqlı köməklik dünyanın bütün xalqlarında olduğu kimi, xalqımızın təsərrüfat işlərində və məişətində də mövcud olmuşdur.

Qarşılıqlı yardım əkinçilik və heyvandarlıq sahəsində, bina tikintisində, xeyir və şər mərasimlərinin keçirilməsində el adəti halını almışdır. Azərbaycan xalqı bu birliyi ilə bağlı bir çox atalar sözləri söyləmiş, onun vacibliyini göstərmişlər: “Tək əldən səs çıxmaz”, “Tək adam çörək yeyəndə də təklik çəkər”, “Bir yerdə yeyəndə dadlı, bir yerdə işləyəndə şadlıq olar”, “Tək odun ocaqda da yanmaz, qoşa odun çöldə də sönməz”, “Təklikdə bir bardaq sıyıq aşını da yemək çətin olur, birlikdə daşı da çevirmək asandır” və sair.
Azərbaycan etnoqrafiya elmində qarşılıqlı yardım formalarının tədqi­qinə XX əsrin 50-60-cı illərindən başlanılmışdır. Həmin illərdən etibarən etnoqraflar təsərrüfatın müxtəlif sahələri üzrə maraqlı məlumatlar toplayıblar. Görkəmli etnoqraf Qəmərşah Cavadov 1990-cı ildə nəşr etdirdiyi “Əkinçilik mədəniyyətimizin sorağı ilə” kitabında qarşılıqlı yardım formalarını el köməyi adlandırır və onların açıqlanmasına “Bir əl heç, iki əl güc, üç əl iməci” adlı ayrıca fəsil həsr etmişdir. Azərbaycanda qarşılıqlı yardım formaları: “iməcilik”, “əvrəz”, “növbələşmə”, “ortaqlıq”, “hoy” (hov), “mödgəm”, “həmgəl”, “bədəl”, “əvəzçilik”, “şəriklik”, “ziyanlıq”, “alışma”, “damazlıq”, “umya” və digər adlarla geniş yayılmışdır.

Ardını oxu...

Məlum olduğu kimi, İslam Ölkələri Elm, Təhsil və Mədəniyyət Təşkilatının (İSESKO) təklifi ilə 2001-ci ilin sonlarında Qətərin paytaxtı Doha şəhərində İslam ölkələri mədəniyyət nazirlərinin III konfransında əldə olunmuş razılığa əsasən islami dəyərlərə və mədəniyyətlərarası dialoqa verdiyi töhfələrlə əlaqədar hər il İslam ölkələri şəhərlərindən birinin paytaxt seçilməsi qərara alınmışdır. Qərara əsasən ilk belə şəhər 2005-ci il üçün İslam dünyasının baş şəhəri Məkkə seçilmişdir. 2009-cu ildə bu hüquq Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərinə, 2018-ci ildə isə Azərbaycanın qədim mədəniyyət mərkəzlərindən olan Naxçıvan şəhərinə verilmişdir. Muxtar respublikanın paytaxtı Naxçıvan şəhərinin İslam Mədəniyyətinin Paytaxtı seçilməsi ilə əlaqədar verilən qərar heç də təsadüfi deyil, düşünülmüş bir qərar olmuşdur. Fikrimizcə, Naxçıvan şəhəri bu hüququ özünün zəngin tarixi keçmişi, keçdiyi inkişaf yolu, bugünkü tərəqqisi və əldə olunan böyük nailiyyətlər sayəsində qazanmışdır.

Naxçıvan Muxtar Respublikası, xüsusilə də Duzdağ ərazisində aparılan son tədqiqatlara görə, əsası bir yaşayış məskəni kimi eramızdan əvvəl V minilliyin əvvəllərində qoyulan Naxçıvan ilkin şəhər mədəniy­yətinin yarandığı bir ərazi olmuş, o, təxminən, beş min il bundan əvvəl şəhər kimi formalaşmışdır. Naxçıvan şəhəri, bütövlükdə Naxçıvan ərazisi bir sıra mədəniyyətlərin, o cümlədən Eneolit, Boyalı qablar və Kür-Araz mədəniyyətlərinin yarandığı və ətraf yerlərə yayıldığı bir mərkəzə çevrilmişdir. Bu inkişaf ilk orta əsrlər dövründə də özünü göstərmiş, həmin dövrdə Naxçıvan şəhəri Azərbaycanın yüksək dərəcədə inkişaf etmiş mühüm inzibati-siyasi mərkəzlərindən biri olmuşdur.

Ardını oxu...

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Elm, Təhsil və Mədəniyyət üzrə ixtisaslaşmış qurumu olan UNESCO-nun rəsmi saytında Naxçıvan yallısı ilə bağlı məlumat yerləşdirilib. İngilis, fransız, ispan və ərəb dillərində verilən “Yallı (Köçəri, Tənzərə), Naxçıvanın milli rəqsləri” başlıqlı yazıda bu qədim milli rəqsimizdən bəhs edilir.
Vurğulanıb ki, 2018-ci ilin 26 noyabr-1 dekabr tarixlərində Mavriki Respublikasının paytaxtı Port Luis şəhərində UNESCO-nun Qeyri-maddi mədəni irsin qorunması üzrə Hökumətlərarası Komitəsinin 13-cü sessiyasında qəbul edilən qərarla “Yallı (Köçəri, Tənzərə), Naxçıvanın ənənəvi qrup rəqsləri” UNESCO-nun Təcili Qorunma Siyahısına daxil edilib. Bundan əlavə, UNESCO-nun rəsmi saytında “Köçəri” yallısı ilə bağlı videomaterial da yerləşdirilib. Bununla da Şərur, ələlxüsus “Köçəri” yallısını öz adına çıxmağa çalışan Ermənistanın “Yallı (Köçəri, Tənzərə), Naxçıvanın ənənəvi qrup rəqsləri” nominasiyasına qarşı təxribat xarakterli cəhdlərinin qarşısı alınıb, növbəti dəfə bu ölkəyə layiqli cavab verilib.
Namizədlik sənədinin məhz Naxçıvan adı ilə təqdim edilməsində əsas məqsəd ölkəmizin qədim və tarixi ərazisi olan Naxçıvanda yaşayan əhalinin ənənəvi mədəniy­yətinə və xalq yaradıcılığına dünya miqyasında işıq salmaq və tanıtmaq, eyni zamanda bu ənənələri UNESCO səviyyəsində qorumaqdan ibarətdir.

Ardını oxu...

Azərbaycanın ən qədim bölgələrindən biri olan Naxçıvan diyarında zərgərlik, dülgərlik, xəttatlıq kimi peşələrlə yanaşı, tarixi çox qədimlərə söykənən duzçıxarma peşəsi insanlar arasında geniş yayılıb. Hələ Nuh Peyğəmbər dövründə mövcud olan duzçıxarma sonralar insanların əsas məşğuliyyət sahələrindən birinə çevrilib. Bəs bu gün də  qorunub yaşadılan duzçıxarma peşəsi nə vaxt yaranıb?

Tarixi mənbələrdə Duzdağ və duzçıxarma ilə bağlı o qədər geniş məlumat olmasa da, son illərdə bununla bağlı aparılan genişmiqyaslı araşdırmalar, bu haqda elm adamlarının fikirləri, müxtəlif ölkələrin tarixçiləri tərəfindən verilən məlumatlar gizli qalan bir çox faktları üzə çıxarıb. XIX əsr mənbələrində bununla bağlı rəvayətlərin birində deyilir ki, Nuh Peyğəmbər Dünya tufanından sonra Naxçıvanda məskunlaşan əhaliyə bir sıra sənətkarlıq sahələrini, o cümlədən Duzdağda duzçıxarmanı öyrədib. Araşdırmalar nəticəsində qədim mədənlərdən aşkar edilmiş alətlərin təhlili rəvayətin real­lığını, yəni V minillikdə buradan duzun mədən üsulu ilə çıxarıldığı və dünyanın ən qədim duzçıxarma mağarasının da məhz Naxçıvana məxsusluğu faktı təsdiq olunub. II əsrdə yunan alimi Klavdi Ptolomey, XVI əsrdə ərəb alimi Əl-Şərifi, XIX əsrdə rus alimi Konstantin Nikitin kimi tarixçilər və bundan sonrakı dövrlərdə tədqiqat işləri aparan yerli tarixçilərimiz öz əsərlərində Naxçıvan şəhərinin formalaşmasının Nuh Peyğəmbərlə və duzun çıxarılması ilə bağlı olduğunu qeyd ediblər. Rus tədqiqatçısı K.A.Nikitinin “Naxçıvan mahalı və Naxçıvan şəhəri” adlı irihəcmli məqaləsində belə bir məlumat da vardır ki, Nuh Peyğəmbərin özü duz mədənində ilk çalışanlardan biri olub və şəhər əhalisinə duz çıxarmağı öyrədib. Bu da Naxçıvan şəhəri ilə Duzdağın, təxminən, yaşıd olduğunu deməyə əsas verir.

Ardını oxu...

Dünən Naxçıvan Muxtar Respublikası Mədəniyyət Nazirliyinin təşkilatçılığı ilə Naxçıvan Dövlət Rəsm Qalereyasında muzey əməkdaşları üçün “Gənc nəslin təlim-tərbiyəsində muzeylərin rolu” mövzusunda seminar-treninq ­keçirilib.
Tədbirdə nazirliyin baş məsləhətçisi Qumral Əsədova çıxış edərək bildirib ki, bu ilin 11 ayında muxtar respublikanın muzeylərinə 1389 eksponat daxil olub. Bu müddətdə muzeylərimizi 552 min 745 tamaşaçı ziyarət edib ki, onlardan da 171 mindən çoxu xarici ölkə vətəndaşıdır.
Naxçıvan Dövlət Rəsm Qalereyasının direktoru Hökümə Məmmədli mövzu ilə bağlı çıxış edib.
Sonra muzeyin ekspozisiyasına baxış olub, tədbir iştirakçılarının sualları cavablandırılıb.

Əli RZAYEV

QƏZETİN BUGÜNKÜ NÖMRƏSİ

3534350
Bu gün
Dünən
Bu həftə
Bu ay
Cəmi
2300
4754
11490
57592
3534350

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter