25 Yanvar 2020, Şənbə

 Tarix bir çox xalqlar arasında müharibələrə şahidlik edib. Bu müharibələr yüz minlərlə insanın həyatına son qoyub. Vətəni, torpağı üçün canından keçənlər isə tarixboyu minnətdarlıq hissi ilə anılıblar. Onlar öz əməlləri ilə şəhid adına layiq görülüblər. Ölümsüzlüyə qovuşublar. 1990-cı ilin yanvarında da əsirlər boyu məğrurluq, əyilməzlik simvolu sayılan Naxçıvan torpağı xain qonşularımızın hüçumuna məruz qaldı.   

 Naxçıvana gələn faciə Bakıyla bir addımlayırdı. Birinci hücum yanvarın 18-də Sədərəyə oldu. Xalq elliliklə Vətən torpağının müdafiəsinə qalxdı. Sədərəyin müdafiəsində  Şərur və Sədərək camaatı ilə yanaşı, Naxçıvanın  digər bölgələrindən gələn mərd Vətən övladları da var idi. Vətən oğullarının sırasına Naxçıvan şəhərinin Əliabad qəsəbə sakini Abbasəli Nəzərəliyev də qoşulmuşdu.

 Abbasəli Nəzərəliyev 1962-ci ilin 25 noyabrında Naxçıvan şəhərinin Əliabad qəsəbəsində dünyaya göz açmışdı. Yenicə ailə qurmuşdu. Körpə balası hələ 6 aylıq idi. Sədərəyə hücum olunan ilk dəqiqələrdən o, Vətənin, elin müdafiəsinə qalxan oğullarla birlikdə səngərdə döyüşürdü. Elə o döyüşlərdə Azərbaycanın ilk şəhidlərindən  biri oldu. Ölümü ilə ölümsüzlüyə qovuşdu.

Səngərdə mərd oğullarımızla çiyin-çiyinə bir əlində silah, bir əlində yaralanan igidlərə  yardım etmək üçün tibbi ləvazimat daşıyan tibb bacısı  Nəzifə Qaybəliyeva həmin dəqiqələri göz yaşlarıyla və çox böyük qürurla xatırlayır:

Ardını oxu...

Keçmiş unudulanda, milli faciələrə biganəlik yarananda qan yaddaşı silinərək pozulmaq təhlükəsi ilə üz-üzə qalır. Tarix yenidən təkrar olunur. Xalq yeni məhrumiyyətlərə, işgəncələrə düçar olur. Növbəti təqiblər girdabına düşür, faciələr burulğanına yuvarlanır. Keçmiş faciələrini təkrar yaşamağa məhkum edilir. Həm də daha dəhşətli, amansız, dözülməz formada, yurd, vətənsizlik ağrı-acısıyla.

Biz bunu gördük. Görmək yox, yaşamağa məhkum olduq. Bir əsrdə dəfələrlə qanlı faciələrlə rastlaşdıq. İşgəncələrə, təqiblərə, soyqırımlara məruz qaldıq. Bölündük, parçalandıq, yurd-yuvamızdan zorla qovulduq. Amansız deportasiya, repressiya, qətliamlarla üzləşdik. Bütün bunlar isə insanlıq duyğularımızdan, humanistliyimizdən, qan tökmək istəmədiyimizdən oldu.

Ardını oxu...

       

XX əsrin 80-90-cı illərində xalqımızın apardığı azadlıq mübarizənin ən ön sıralarında gedənlər Azərbaycanın xilaskarı, cəsarətli, qətiyyətli ulu öndərimizlə yanaşı xalqı imperiya əsarətindən xilas olmağa çağıran ziyalılar, şair və yazıçılar idi. Xüsusən, bu illərdə azadlığa, sarsılmazlığa, əyilməzliyə çağırış üç şairimizin yaradıcılığında daha təsirli şəkildə bədii əksini tapmışdır. Bu şairlər 1995-ci ildə müstəqillik uğrunda xidmətləri nəzərə alınaraq Azərbaycan Respublikasının ən yüksək dövlət mükafatı olan “İstiqlal” ordeni ilə təltif olunan Xəlil Rza Ulutürk, Bəxtiyar Vahabzadə və Məmməd Araz olmuşdur.1990-cı il yanvarın 19-dan 20-nə keçən gecə sovet ordusunun qoşunları tərəfindən törədilən qanlı faciəni bədii ədəbiyyatımızda əks etdirən əvəzsiz bir poeziya nümunəsi kimi Məmməd Aslanın “Ağla, qərənfil, ağla!” şeirini qeyd edə bilərik. Ümumxalq kədərinin ifadə olunduğu bu şeirlə şəhid anaları, bacıları ağı deyib ağlayırdı:

Qərənfil - şəhid qanı,

Ağla, qərənfil, ağla!

Ağla, inlət meydanı,

Ağla, qərənfil, ağla!

Bu şeirin əsasında 20 Yanvar faciəsinin 24-cü ildönümü ərəfəsində hazırlanmış “Ağla, qərənfil, ağla” kitabı çapdan çıxmışdır. Kitabda “Ağla, qərənfil, ağla” şeiri fərqli bir üslubda təqdim olunub. Ümumilikdə 103 səhifədən ibarət olan kitabın hər səhifəsi o günün müsibətini bir daha gözlər önündə canlandıran fotoşəkillər və “Ağla, qərənfil, ağla” şeirinin bir bəndi ilə açılır. Faciənin ertəsi günü yazılan şeirlə günahsız insanlara mərhəmət edilmədən işlədilən bu cinayət sadəcə tarix kitablarının səhifələrində deyil, həm də Azərbaycan xalqının söz yaddaşına həkk olunub.

Ardını oxu...

Gələcək nəsillərimiz müstəqilliyin bu şirinliyini dadsalar da, tariximizi, təlatümlü keçmişimizi unutmamalıdırlar. Biz öz övladlarımıza bunu elə aşılamalıyıq ki, yaşananları və gələcəklərini öz tarixi keçmişləri üzərində qurmağı bacarsınlar.

Unutmaq olarmı heç, canı-qanı bahasına müstəqilliyimizin əldə olunmasında canından keçən əziz şəhidlərimizi? Onlar öz qanlarıyla azadlıq, müstəqillik, müstəmləkə əsarətindən xilas olmaq üçün gələcəyimizin taleyini yazıblar. Düzdür, Azərbaycan xalqı çox əziyyətlər çəkib, çox məngənələrdə sıxılıb, amma öz mübarizə əzmini heç vaxt itirməyib, mərd, cəsur, qorxmaz xalqım heç vaxt üstünə yeriyən yağıdan qaçıb geri çəkilməyib. Elə o gecə də  öz sinələrini qabağa verib xalqın, millətin mübarizəsinə, azadlığına qalxdı mənim igid xalqım, birlik, bərabərlik nümunəsi göstərdi dünyaya.

Ardını oxu...

20 Yanvar 1990-cı il Azərbaycan xalqının taleyinə qara hərflərlə yazılmış günlərdən biri, XX əsrdə başımıza gətirilən və dünyada analoqu olmayan faciəli tariximizdir. 20 Yanvar günahsız insanların vəhşicəsinə qətlə yetirildiyi gündür. Taleyimizə yazılan bu qara səhifə yurdunu, torpağını, Vətənini sonsuz məhəbbətlə sevən, özünü dərk edən hər bir soydaşımızın qəlbini sarsıtmış və bu gün də sarsıdır. Sülhsevər xalqın sinəsinə çəkilən bu dağ həm də xalqımızın qəhrəmanlıq salnaməsidir.

O gecə törətdikləri ağrıları, acıları duya bilmədilər azərbaycanlı qanına susamışlar. İnsanlığını itirmiş mənliksizlər, tarixlərlə yediyi duz-çörəyə xəyanət edənlər belini əymək istədilər anam Azərbaycanın, amma əyə bilmədilər. O gecə yüzlərlə ana oğlunu, əlindən xınası getməyən gəlinlər ərini, nişanlısının vüsalına qovuşacağı günü həsrətlə gözləyən qızlar sevgililərini, ağzı süd qoxulu körpələr analarını, dağ vüqarlı atalar övladlarını itirdilər, lakin vüqarlarını, dəyanətlərini itirmədilər.

Ardını oxu...

ARXİV

Yanvar 2019
Be Ça Ç Ca C Ş B
31 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31 1 2 3

MÜƏLLİFLƏR

KEÇİDLƏR