16 Sentyabr 2019, Bazar ertəsi

2019-cu ilin muxtar respublikamızda “Ailə təsərrüfatları ili” elan olunması aqrar sahənin inkişafına, özünüməşğulluğun təmin edilməsinə, daxili bazarda yerli məhsulun xüsusi çəkisinin artırılmasına hesablanan bir addım kimi kənd təsərrüfatı sahəsində çalışanlar, həmçinin diyarımızın sakinləri tərəfindən onlara göstərilən dövlət qayğısının yeni ifadəsi kimi dəyərləndirilib. Cari ilin ötən dövrü ərzində yeni ailə təsərrüfatlarının yaradılması davam etdirilib, belə təsərrüfatların üzləşdikləri problemlərin həlli diqqət mərkəzində saxlanılıb, onlar güzəştli kreditlərlə, texnikalarla təchiz olunublar. Ailə təsərrüfatlarının istehsal etdikləri məhsulların satışına da ciddi önəm verilib. Bu günlərdə redaksiyamızda təşkil olunan dəyirmi masada da bu məsələlər barədə söhbət açıldı.

Muxtar Məmmədov – “Şərq qapısı” qəzetinin məsul katibi: – Muxtar respublikada iqtisadiyyatın inkişafı ilə bağlı əldə olunan nailiyyətlər hamımızı sevindirir. Çünki bu, hər bir naxçıvanlının yaxşı yaşaması, həyat səviyyəsinin yüksəldilməsində başlıca amildir. Bu prosesdə ailə təsərrüfatları yeni subyektlər kimi öz üzərlərinə düşən vəzifələrin icrasında fəallıq göstərirlər. Bu təsərrüfatların yaradılmasına sizin münasibətiniz...
Mircavid Tağızadə – Naxçıvan Muxtar Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyinin Sahibkarlığın inkişafı şöbəsinin müdiri: – Muxtar respublikamızda davamlı özünüməşğulluğun təmin edilməsi, geniş çeşiddə rəqabətqabiliyyətli orqanik məhsul istehsalı imkanlarından biri və əsası ailə təsərrüfatlarının inkişaf etdirilməsindən ibarətdir. 2017-ci ildən başlayaraq bu sahəyə diqqət artırılıb, muxtar respublikada ailə təsərrüfatlarının tənzimlənməsi və təşviqi istiqamətində işçi qrupu fəaliyyətə başlayıb. Diyarımızın bütün rayon və kəndlərində monitorinqlər keçirilib, nümunəvi ailə təsərrüfatları və onların istehsal etdikləri məhsullar haqqında məlumat hazır­lanıb. Müxtəlif sahələr üzrə bir çox kiçik ailə təsərrüfatlarının mövcud olduğu müəyyən edilib. İşçi qrupu tərəfindən bütün rayon və kəndlərimizi əhatə etməklə 1000-dən çox ailə təsərrüfatı siyahıya alınıb.
Xaliq Abbasov – Naxçıvan Muxtar Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin şöbə müdiri: – Ailə təsərrüfatları, əsasən, ərzaq və sənətkarlıq məhsullarının istehsalı ilə məşğul olur, ət, süd, meyvə və tərəvəz məhsulları və sair istehsal edir. Buraya meyvə araqları, şərablar, sirkələr, mürəbbə və cemlər, meyvə-tərəvəz quruları, turşular, dərman bitkiləri, ağartı məhsullarının istehsalı, paketlənmiş hazır yeməklər, paxlalı bitkilərin paketlənməsi və digər məhsullar daxildir. Gələcəkdə bu siyahının genişləndirilməsi nəzərdə tutulur, həmin məhsulların yüksək keyfiyyətə malik olması üçün tədbirlər həyata keçirilir. Həmçinin xalçaçılıq, toxuculuq, misgərlik, dekorativ-tətbiqi sənət və digər sahələr üzrə də təsərrüfatlar yaradılıb ki, bu da qədim xalq sənəti növlərinin inkişafına dəstək məqsədi daşıyır.

Ardını oxu...

Xalqımızın məişətində özünəməxsus yer tutan və qədim ənənələrə malik olan xalçaçılıq sənəti bu gün də muxtar respublikada yaşadılır. 

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Sədrinin 2018-ci il 9 aprel tarixli Sərəncamı ilə təsdiq olunan “Naxçıvan Muxtar Respublikasında xalça sənətinin qorunmasına və inkişaf etdirilməsinə dair 2018-2022-ci illər üçün Dövlət Proqramı” bu sahədə görülən işləri daha da sürətləndirib, xalçaçılıq ənənələrinin daha dərindən öyrənilməsi, araşdırılması və təbliği üçün geniş imkanlar açıb.
Dövlət proqramında milli xalçaçılıq ənənələrinin qorunması və inkişaf etdirilməsi, ixrac potensialının artırılması və əhalinin məşğulluğunun təmin edilməsi yeni vəzifələr kimi müəyyənləşdirilib. 2019-cu ilin birinci yarım ilində bu istiqamətdə bir sıra təşkilati işlər görülüb, “Naxçıvan Biznes Mərkəzi” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin xalq yaradıcılığı emalatxanasında və “Buzxana” tarix-memarlıq abidəsində yerləşən xalçaçılıq emalatxanasında milli ornamentlər əsasında, müasir bədii-estetik zövqü oxşayan müxtəlif ölçülərdə 18 xalça toxunub və dəyəri 3 min 104 manat olan 18 xalçanın satışı həyata keçirilib. Əmək bazarının tələbinə uyğun milli və xalq tətbiqi sənəti növləri üzrə “Naxçıvan Biznes Mərkəzi” MMC-nin xalq yaradıcı­lığı emalatxanasında mütəmadi olaraq müdavimlər qəbul edilib, həmçinin bu məqsədlə peşə kurslarının keçirilməsinə dair tədris planı hazırlanıb. Ötən dövr ərzində emalatxanada 2 müdavim və Naxçıvan Dövlət Universitetinin 15 tələbəsi xalçaçılıq kursu keçib, bədii və texniki iş üsullarını ­öyrənib.

Ardını oxu...

Muxtar respublikada ərzaq təhlükəsizliyinin və özünüməşğulluğun təmin edilməsində əsas sahələrdən biri olan kənd təsərrüfatının inkişafı istiqamətində həyаtа kеçirilən kompleks islаhаtlаr, qəbul edilmiş dövlət pro­qramlarının uğurlu icrası, subsidiyaların verilməsi, müasir texnologiyaların tətbiqi, meliorasiya və irriqasiya sistemlərinin texniki imkanlarının genişləndirilməsi, keyfiyyətli toxum növləri istehsalının stimullaşdırılması, məhsul istehsalçılarına güzəştli şərtlərlə kreditlərin verilməsi əkinçiliyin inkişafına öz təsirini göstərməkdədir.
Uzun illər əkilməyən və istifadəsiz qalan torpaq sahələrinə yeni suvarma kanallarının çəkilməsi, müasir meliorasiya və irriqasiya sistemlərinin qurulması əkin dövriyyəsinə yeni sahələrin qatılmasında mühüm rol oynamışdır. Belə ki, təkcə 2018-ci ildə və cari ilin ilk altı ayında meliorasiya-­irriqasiya sistemlərinin yenilənməsi istiqamətində Kəngərli rayonunun Böyükdüz kəndi ərazisində 616, Yurdçu kəndi ərazisində 59,4 hektar sahəni əhatə edən yeni qapalı suvarma şəbəkələrinin tikintisi başa çatdırılaraq istifadəyə verilmişdir.
Həyata keçirilən məqsədyönlü tədbirlərin nəticəsi olaraq muxtar respublikada 2019-cu ilin məhsulu üçün ümumi əkin sahəsi 62 min 970 hektar təşkil etmişdir ki, bu da 2018-ci illə müqayisədə 1035 hektar çoxdur. Ümumi əkin sahəsinin 31 min 667 hektarını və ya 50,3 faizini payızlıq əkin, 27 min 231,5 hektarını və ya 43,2 faizini yazlıq əkin, 4071,5 hektarını və ya 6,5 faizini əvvəlki illərin çoxillik otları təşkil edib.

Muxtar respublikada qəti əkinin dinamikası, hektar

2019-cu ilin məhsulu üçün qeydə alınmış əkin sahəsinin 35 min 457 hektarını və ya 56,3 faizini dənli və dənli-paxlalılar (qarğıda­lısız), 1004 hektarını və ya 1,6 faizini dən üçün qarğıdalı, 290 hektarını və ya 0,5 faizini dən üçün günəbaxan, 50,5 hektarını və ya 0,1 faizini tütün, 3228 hektarını və ya 5,1 faizini kartof, 6246 hektarını və ya 9,9 faizini tərəvəz, 2778 hektarını və ya 4,4 faizini bostan bitkiləri, 9845 hektarını və ya 15,6 faizini cari ilin çox­illik və birillik otları, 4071,5 hektarını və ya 6,5 faizini isə əvvəlki illərin çoxillik otları təşkil edib.

Ardını oxu...

Günlərdir, zəmilərdən səs gəlir. Bu səs dan yerinin ala-toranını öz zərrin şəfəqləri ilə yox edən Günəşin doğuşundan – yeni bir günə başlama “əmrindən” ta onun öz gündəlik “işini” başa çatdırıb qüruba – mənzilinə çəkilməsinədək eşidilir. İndi bu diyarda yolun hara düşsə, yol kənarlarında, göz baxdıqca uzanan çöllərdə zəmilərin bağrını yaran kombaynları görmək olur. Onlar taxıl biçirlər. Yükünün ağırlığından sakit-sakit ləpələnən dənizi xatırladan, mürgüdöyən sünbüllərin yuxusunu qaçırır bu uğultulu, gurultulu səslər. Elin sərvəti, zəhmətin bəhrəsini toplayır, torpağa sonsuz məhəbbətin cücərtilərini alın tərinin suvardığı çörək rəngli zəmilərin bağrına şırımlar açırlar. Bu şırımlar uzandıqca  sünbüllər ömürlərini  çörəyə bağışlayır. Bir də ki bu səslər ətrafa yayıldıqca, sanki havadan çörək ətri gəlir. İnsan övladına hava, su qədər önəmli, həyatı qədər dəyərli, yox, elə həyatın özü olan çörəyin ətri. Bu səslər çörəkli dünyamızın bu illərindən ötən illərə bir yolçuluğa çıxarır bizi.   

O illər, bu illər…


O illər ki xatirələrimizə çörək köşklərinin qarşısında çörək növbələri ilə həkk olunub. O illər ki çörəkdən heç gözümüz doymurdu. Muxtar respublikamızın blokadaya salındığı o illər… Çörəkli dünyamızın alt-üst olduğu o illər. Elektrik enerjisinin, təbii qazın, yolumuzun kəsildiyi o illərdə çörək sarıdan yaman imtahana çəkildik. Zirzəmilərdən un ərşə qalxdı. Təndirlər çörəyə həsrət qaldı, badları nəm çəkdi, uçub-söküldü. Çörək rəfətələri “küsdü”, çəpərələri bir küncə atıldı. Təknələr boşaldı. Çörək ətri yox oldu, ta gəlmədi. Ayda bir-iki dəfə qolunu çırmalayıb xəmiryoğuran, təndir salıb qonum-qonşu ilə deyə-gülə 50 kiloqram unun çörəyini bir neçə saatda bişirib evinin aylıq tələbatını ödəyən ana-nənələrin əlləri qoyunlarında qaldı. Hər gün səhər-axşam 5-10 lavaşa su çiləyib, ən vacib işləri sabahın çörəyini hazır etmək olan analarımızın qarşıdakı sabahlar üçün gecənin yarısından həyat yoldaşlarını, övladlarını çörək növbələrinə qaldıracaqları heç ağıllarına da gəlməzdi.

Ardını oxu...

Muxtar respublikamızda “Ailə təsərrüfatları ili” elan edilmiş 2019-cu ilin ötən dövründə Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Sədrinin 2019-cu il 18 yanvar tarixli Sərəncamı ilə təsdiq olunmuş “Naxçıvan Muxtar Respublikasında ailə təsərrüfatlarının inkişafı ilə bağlı” Tədbirlər Planında ailə təsərrüfatlarının sahələr üzrə ixtisaslaşması və yeni ailə təsərrüfatlarının yaradılmasının dəstəklənməsi, ailə təsərrüfatlarının fəaliyyətinin stimullaşdırılması, qabaqcıl ailə təsərrüfatlarının təcrübələrinin yayılması, ailə təsərrüfatlarının inkişaf etdirilərək kiçik sahibkarlıq subyektlərinə çevrilməsi məqsədilə ardıcıl tədbirlər həyata keçirilib. Bütün bunların nəticəsində ötən müddət ərzində muxtar respublikada belə təsərrüfatların sayı artmaqdadır.
Ailə təsərrüfatlarının inkişafında dövlət dəstəyinin mühüm rolu vardır. Belə ki, Naxçıvan Muxtar Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyindən aldığımız məlumata əsasən 2019-cu ilin 6 ayı ərzində Sahibkarlığın İnkişafı Fondu tərəfindən 15 ailə təsərrüfatına, ümumilikdə, 156 min 800 manat həcmində dövlət maliyyə dəstəyi göstərilib. Fəaliyyətlərinin genişləndirilməsi məqsədilə həmin ailə təsərrüfatlarında aparılan maarifləndirmə tədbirləri zamanı Sahibkar­lığın İnkişafı Fondunun vəsaitlərindən istifadə qaydaları və prioritet layihələr haqqında geniş məlumatlar verilib. Bundan əlavə, 2 layihə üzrə yabanı növ dərman bitkilərinin tədarükü, qablaşdırılması üçün Sahibkarlığın İnkişafı Fondu tərəfindən ailə təsərrüfatlarına 14 min manat məbləğində dövlət maliyyə dəstəyi göstərilib. Həmçinin arıçılıqla məşğul olan təsərrüfat subyektlərinin fəaliyyətinin dəstəklənməsi istiqamətində bir layihə üzrə arıçılıq təsərrüfatının genişləndirilməsi, damazlıq arı təsərrüfatının və balın emalı sahələrinin yaradılmasına fond tərəfindən 15 min manat həcmində dövlət maliyyə dəstəyi göstərilib.

Ardını oxu...

ARXİV

Sentyabr 2019
Be Ça Ç Ca C Ş B
26 27 28 29 30 31 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 1 2 3 4 5 6

MÜƏLLİFLƏR

KEÇİDLƏR