NAXÇIVAN :

21 Aprel 2026, Çərşənbə axşamı

UNESCO-nun şəbəkələri artan təzyiqə rəğmən vəhşi təbiəti və dolanışıq mənbələrini qoruyur

...

UNESCO tərəfindən aparılan birinci qlobal qiymətləndirmə çərçivəsində xəbərdarlıq edilir ki, dünyada ərazilərin dörddəbir hissəsindən çoxu 2050-ci ilə qədər kritik dönüş nöqtələri ilə üzləşə bilər.

"Şərq qapısı" UNESCO-nun məlumatına istinadla xəbər verir ki, çərşənbə axşamı açıqlanan şəbəkənin ilk qlobal qiymətləndirməsinə görə, UNESCO tərəfindən təyin olunmuş ərazilər artan ekoloji təzyiqlərə baxmayaraq biomüxtəlifliyin qorunmasına, dolanışıq vasitələrinin dəstəklənməsinə və iqlimin tənzimlənməsinə kömək edir.

Hesabat dünya üzrə təxminən 13 milyon kvadrat kilometr ərazini əhatə edən Dünya İrs Saytları, biosfer qoruqları və qlobal geoparklar da daxil olmaqla 2260-dan çox UNESCO ərazisi şəbəkəsini əhatə edir.

Hesabatın həmmüəllifi Tales Karvalyo Resende Cenevrədə jurnalistlərə bildirib ki, ərazilər dünya əhalisinin təxminən 10 faizini təşkil edən 900 milyona yaxın insanı dəstəkləyir. “Bu fəaliyyətin əsas nəticələrindən biri də həmin ərazilərdəki vəhşi təbiət populyasiyalarının orta hesabla sabit qalması, qlobal miqyasda isə 1970-ci ildən bəri 73 faiz azalmasıdır”, - deyə o bildirib.

O qeyd edib ki, UNESCO-nun ərazilərində olan meşələr qlobal miqyasda ağaclar tərəfindən tutulan xalis karbonun təxminən 15 faizini udur və bu, onların iqlim dəyişikliyi ilə mübarizədəki rolunu vurğulayır.

Resende, həmçinin UNESCO tərəfindən təyin olunmuş ərazilərin ən azı dörddəbir hissəsinin yerli torpaqlarla üst-üstə düşdüyünü, Latın Amerikasının bəzi yerlərində isə təxminən yarıya qədər artdığını və ərazilərin biomüxtəlifliyin, biliklərin və mədəni irsin qoruyucuları kimi “əsas rolunu” vurğuladığını deyib.

Bununla belə, hesabatda xəbərdarlıq edilir ki, iqlim dəyişikliyinin qarşısı alınmazsa, UNESCO-nun hər dörd ərazisindən birində 2050-ci ilə qədər kritik dönüş nöqtəsi yarana bilər. Bu risklərə meşələrin karbon mənbələrinə çevrilməsi, buzlaqların yox olması və mərcan riflərinin çökməsi daxildir. “İndi həmin ərazilərə investisiya qoyuluşunun nəticə verdiyinə dair möhkəm qlobal dəlillərimiz var”, -deyə Resende vurğulayıb.

O əlavə edib: “Həmin ərazilərə investisiya qoymaq təkcə müstəsna yerləri qorumaqla bağlı deyil. Xeyr, bu, həm də iqlim dəyişikliyi, biomüxtəlifliyin itirilməsi və davamlı inkişafın birgə həllinə kömək edə biləcək sübut olunmuş həllərə investisiya qoymaq deməkdir”.

Nəşr edilib : 21.04.2026 15:14