NAXÇIVAN :

20 Aprel 2026, Bazar ertəsi

Enerji təhlükəsizliyi – milli təhlükəsizliyin strateji dayağı

...

Müasir dünyada enerji təhlükəsizliyi dövlətlərin milli təhlükəsizliyinin ayrılmaz və strateji əhəmiyyət daşıyan hissəsinə çevrilib. Qlobal iqtisadi proseslərin sürətlə dəyişdiyi, enerji bazarlarında qeyri-sabitliyin artdığı bir dövrdə bu məsələ heç vaxt indiki qədər aktuallıq kəsb etməyib. Prezident İlham Əliyevin XIII Qlobal Bakı Forumunda səsləndirdiyi fikirlər də göstərir ki, enerji təhlükəsizliyi yalnız iqtisadi məsələ deyil, həm də siyasi sabitliyin və beynəlxalq əməkdaşlığın əsas elementlərindən biridir.

Dünyada neft və qaz qiymətlərində müşahidə olunan kəskin dəyişikliklər yalnız istehlakçı ölkələr üçün deyil, eyni zamanda istehsalçı və ixracatçı dövlətlər üçün də müxtəlif iqtisadi risklər yaradır. Bu baxımdan enerji bazarında balansın qorunması, qiymətlərin sabit və proqnozlaşdırıla bilən səviyyədə saxlanılması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan bu sahədə məsuliyyətli siyasət yürüdən ölkələrdən biridir. Ölkəmiz OPEC+ formatında fəal iştirak edərək qlobal enerji bazarında sabitliyin qorunmasına töhfə verir. Bu çərçivədə Azərbaycanın həyata keçirdiyi siyasət enerji resurslarının səmərəli idarə olunmasına, bazarda tarazlığın təmin edilməsinə və tərəfdaş ölkələrlə əməkdaşlığın genişlənməsinə xidmət edir.

Enerji sahəsində əldə olunan uğurlar Azərbaycan iqtisadiyyatının əsas dayaqlarından birinə çevrilib. Son illərdə ölkədə həyata keçirilən strateji layihələr və investisiyalar enerji sektorunu həm daxili tələbatın ödənilməsində, həm də ixrac imkanlarının artırılmasında həlledici rol oynayıb. Xüsusilə neft və qaz sənayesində aparılan modernləşdirmə işləri, yeni yataqların istismara verilməsi və beynəlxalq əməkdaşlıq layihələri Azərbaycanın enerji resurslarını dünya bazarına çıxarmasını təmin edib. Bu isə yalnız valyuta gəlirlərini artırmaqla kifayətlənmir, həm də iqtisadiyyatın digər sahələrinə – sənaye, nəqliyyat və infrastruktur layihələrinə – müsbət təsir göstərir.

Son illərdə Azərbaycan qazına olan tələbatın artması da bunun bariz göstəricisidir. Bir neçə il əvvəl Azərbaycanın təbii qazını alan ölkələrin sayı 12 idisə, hazırda bu rəqəm 16-ya yüksəlib. Bu ölkələrin hamısı Azərbaycan qazını boru kəmərləri vasitəsilə əldə edir. Bu fakt ölkəmizin etibarlı enerji tərəfdaşı kimi beynəlxalq nüfuzunu bir daha təsdiq edir.

Ölkəmiz neft və qazla yanaşı, neft-kimya məhsulları və elektrik enerjisinin istehsalı və ixracı istiqamətində də fəaliyyətini genişləndirir. Bu, Azərbaycanın enerji sektorunu təkcə xam neft və qaz resursları ilə məhdudlaşdırmayan, həm də iqtisadiyyatın digər sahələrini gücləndirən strateji yanaşmanın nümunəsidir.
Son illərdə həyata keçirilən iri layihələr və texnoloji modernləşdirmələr enerji məhsullarının keyfiyyətini artırmaqla yanaşı, onların beynəlxalq bazarlarda rəqabət qabiliyyətini də yüksəldib. Xüsusilə neft-kimya sənayesində əldə olunan nəticələr idxal asılılığını azaldır və yeni ixrac imkanları yaradır. Elektrik enerjisi istehsalında isə müasir texnologiyaların tətbiqi ölkənin enerji təhlükəsizliyini möhkəmləndirir və qonşu ölkələrə ixrac imkanlarını genişləndirir.
Beləliklə, enerji sektorunda şaxələndirmə Azərbaycanın iqtisadi inkişafını daha dayanıqlı edir, həm daxili tələbatı təmin edir, həm də beynəlxalq bazarlarda nüfuzunu artırır. Bu uğurlar, eyni zamanda ölkənin gələcəkdə sosial rifahının və sənaye inkişafının möhkəm təməlini qoyur.

Enerji ixracının coğrafiyasının genişlənməsi Azərbaycanın yalnız milli iqtisadiyyatına deyil, eyni zamanda regional və beynəlxalq enerji təhlükəsizliyinə də əhəmiyyətli təsirini göstərir. Ölkənin neft, qaz, neft-kimya məhsulları və elektrik enerjisi kimi resurslarının Avropaya yönəlməsi Azərbaycanın enerji sektorunu strateji aktora çevirir. Bu genişlənmə Avropanın enerji təchizatında alternativ mənbələrin rolunu artırır və enerji asılılığının diversifikasiyasına töhfə verir. Eyni zamanda Azərbaycan həm etibarlı tərəfdaş, həm də regional enerji infrastrukturunun inkişafına katalizator kimi çıxış edir. Yeni tranzit layihələri və beynəlxalq əməkdaşlıqlar ölkənin iqtisadi və siyasi mövqeyini daha da gücləndirir.

Bütün bunlar göstərir ki, Azərbaycan yalnız enerji resurslarına malik ölkə deyil, həm də qlobal enerji təhlükəsizliyinə real töhfə verən etibarlı tərəfdaşdır. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən ardıcıl enerji siyasəti ölkəmizin beynəlxalq nüfuzunu artırmaqla yanaşı, milli təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsinə də xidmət edir.

          Teymur Rzayev
Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin deputatı

Nəşr edilib : 16.03.2026 14:25